Bioróżnorodność to klucz do zdrowego ogrodu. Systemy naturalne (las, polana, itp.) charakteryzuje mieszanka wielu różnych gatunków fauny i flory. Każdy organizm – roślinny, zwierzęcy, nawet te wredne chwasty i ślimaki to wartościowe elementy zdrowych upraw. Bzdura? Czytaj dalej, daj się przekonać i stwórz obfity i zdrowy ogród.

Bioróżnorodność – spis treści

1. Monika Podsiadło i Andrzej Młynarczyk

2. bioróżnorodność w naturze

3. bioróżnorodność zwiększa odporność ogrodu

4. bioróżnorodność – skąd wiem co sadzić?

5. bioróżnorodność czyli polikultura

 

Bioróżnorodność według Moniki Podsiadło i Andrzeja Młynarczyka

Monika Podsiadło i Andrzej Młynarczyk to jedni z garstki pionierów permakultury w naszym kraju. Od dawien dawna spędzają swoje dni w otoczeniu ogrodu permakultury. Zachęcają do powrotu do natury i odpowiedzialnego życia, biorącego pod uwagę holistyczny dobrobyt wszystkich mieszkańców naszej Ziemi.

Niniejszy post będzie w większe mierze rozległy cytatem z książki pani Moniki i pana Andrzeja, Ogrody Permakultury: Dotknąć Ziemi, gdzie opisują swoje doświadczenia i przemyślenia dotyczące upraw w systemie permakultury. Książka ta jest szczególnie przydatna pod tym względem, że opisuje techniki, gatunki i tradycje natywne dla naszego kraju. Zachęcam do lektury. Pod postem znajduje się link do strony internetowej autorów oraz do książki.

Przeczytaj: “Polskie Kanały Permakultury – 5 Polskich Kanałów, Których Powinieneś Znać i z Których Możesz Czerpać Tajniki Wydajnego Ogrodu (i Nie Tylko)

Bioróżnorodność w naturze

“Nie bez przyczyny naturalne skupiska roślin, obszary, gdzie dzika zwierzyna wciąż swobodnie może poruszać się po bezkresnych przestrzeniach wypełniona jest wielością form, kształtów, wibracji, kolorów. Natura, jeśli tylko pozwolimy jej na różnorodność, w naszych ogrodach wypełni całą przestrzeń najwspanialszymi swoimi osiągnięciami, rozwiązaniami w pełni harmonijnych układów i zależności. W takim ogrodzie nie ma “szkodników” – są po prostu owady, zwierzęta, które jak nam się wydaje, nie zawsze stoją po tej samej stronie co my.

Każdy element przyrody ma swoją rolę w ekosystemie, ma znaczenie. Nawet szkodniki. Bez nich nie byłaby zachowana równowaga. Na przykład drapieżne owady mogłyby wymrzeć (gdyby nie było mszyc – szkodników, wyginęły by biedronki). Dochodzi do eliminacji. Niszcząc to, co “białe”, unicestwiamy zarazem to, co “czarne”, niszcząc to, co “Złe”, niszczymy też tego dopełnienie – “dobro”. Jeśli pójdziemy tą drogą, to doprowadzi nas ona do destrukcji i redukcji życia.

Życie przejawia się w różnorodności. Im bardziej różnorodny system, tym więcej w nim  życia, współzależności, tym więcej się buduje, tym wyższe wibracje, tym piękniejszy obraz możemy oglądać na zewnątrz i w duszy.

Dajmy przestrzeń sobie i innym na rozwój. Natura sama reguluje liczebność gatunków, ale jedynie w warunkach najbardziej zbliżonych do naturalnych tak, że wszystkie te procesy przebiegać mogą w prawidłowy sposób.”

leszczyna, jeżyna i przebiśniegu budzące się na wiosnę

leszczyna, jeżyna i przebiśniegi budzące się na wiosnę

Przeczytaj: “Chwast – Piękna i Przydatna Niespodzianka w Ogrodzie Permakultury; Nie Walcz z Naturą, Współpracuj i Zbieraj Plony Błyskawicznie Rosnących i Wybitnie Użytecznych Gatunków

Bioróżnorodność zwiększa odporność ogrodu

“Ślimaki często spędzają ogrodnikom sen z powiek. W poradnikach ogrodniczych można znaleźć różne na nie sposoby. W ogrodzie permakultury ślimaki mogą pojawić się w większej ilości z racji tego, że mają tu prawdziwy raj do zamieszkania pod grubą warstwą ściółki.

Jednakże i w takim ogrodzie są na nie sposoby. Nie polecam i nie stosuję zabijania ślimaków poprzez topienie ich w pułapkach z piwem lub używania ostrych, bądź wysuszających substancji wokół atrakcyjnych roślin, lub wokół ogrodu.

Populację ślimaków w łatwy sposób można ograniczyć samodzielnie przygotowując dla nich specjalne, jeszcze lepsze warunki, niż te, które są dookoła. Najpierw obserwujemy uważnie, co ślimaki najbardziej uwielbiają zajadać w ogrodzie. Wiadome jest, że tam, gdzie rosną ich “smakołyki” najprawdopodobniejsze jest, że tam złożą swoje jaja. W trosce o swoje potomstwo, by miały dobry start, będą wybierać najlepsze miejsca takie, w których znajduje się stale najlepsze dla nich pożywienie.

Rośliny są w pewien sposób przygotowane na to, by stracić część swojego listowia na rzecz “szkodników”. Można powiedzieć, że karmią swoich “wrogów”, by ci mogli stać się sprzymierzeńcami, np. motylami, które w tej fazie rozwoju będą zapylać ich kwiaty.

Znając zwyczaje i upodobania ślimaków – miejsca składania jaj lub zakamarki w których się ukrywają, możemy specjalnie zapewnić im bardziej “luksusowe” warunki. Zbieramy zatem kawałki najsmakowitszych liści z ogrodu i w zagłębieniu ziemi układamy z nich znaczny stosik, który winien być utrzymywany stale w wilgoci lub przykryty dodatkowo ściółką. Już następnego dnia będziemy mogli przekonać się o skuteczności tej metody i zbierać je z tej “ślimaczej spiżarni” i kryjówki. Jeśli poczekamy jeszcze, wkrótce też znajdziemy tam złożone przez nie jaja. Będzie to najprostszy i skuteczny sposób na usunięcie niechcianych ślimaków z ogrodu.

Podobnie działać możemy w przypadku innych “intruzów”. Obserwując te owady czy zwierzęta i zapoznając się z ich zwyczajami będziemy mogli w łatwy sposób interweniować, gdy wystąpi ku temu naprawdę istotna potrzeba, nie naruszając przy tym równowagi w całym ekosystemie ogrodu. Równie ważna jest znajomość naturalnych wrogów lub rywali dla owadów czy drobnych szkodliwych zwierząt. Przykładowo: jeśli zaprosimy sroki, to nie zobaczymy w pobliżu żadnej sójki. Jeśli zaprosimy ryjówki, to nie powinniśmy mieć norników.

wiosenny żywokost pod jabłonią

wiosenny żywokost i rabarbar pod jabłonią

Ogród obfitujący w różnorodną florę wykazuje wyjątkową odpornością na ataki wszelkich chorób i szkodników. Polikultura, w przeciwieństwie do monokultury stawia na jednoczesną uprawę wielu gatunków roślin w jednym miejscu. Przemieszanie ze sobą wielu gatunków na grządkach daje przestrzeń dla uruchomienia naturalnych procesów, które odpowiednio zaprojektowane działają wzmacniająco na cały ekosystem ogrodu.”

gwiazdnica i truskawka tworzy piękny i przydatny dywan pod krzakami

gwiazdnica i truskawka tworzy piękny i przydatny dywan pod krzakami

Przeczytaj: “Szkodniki w Ogrodzie to Twoi Przyjaciele – Teoria Szkodników w Ogrodzie Permakultury; Nie Pryskaj, Nie Pal, Nie Wykopuj – Natura Rozwiąże Twój Problem

Bioróżnorodność – skąd wiem co sadzić?

“Uprawianie wielu roślin na raz w jednym miejscu może się wydawać nie lada sztuką, ale jest osiągalne nawet dla początkującego ogrodnika. Przede wszystkim winniśmy sięgnąć do praktyki i wiedzy na temat dobrego i złego sąsiedztwa roślin. Wzajemny wpływ różnych gatunków roślin, przekazywany jest w wielu poradnikach, przez praktyków ogrodników. Można też dowiedzieć się o oddziaływaniu roślin na siebie od starszych kobiet, które maja o tym wiedzę przekazywaną z pokolenia na pokolenie.

Bazując na zebranej wiedzy tworzymy wiele korzystnych połączeń, a unikamy niewłaściwych. Nie skupiamy się jednak wyłącznie na doborze dwóch lub trzech gatunków, lecz organizujemy rośliny w różnorodne, rozszerzone grupy.

Odpowiedni dobór wiąże się również z umiejętnym dopasowaniem roślin tak, by zajmowana przez nie ilość miejsca w pionie i poziomie nie wpływała negatywnie na sąsiadów, i aby dostęp do światła, innych niezbędnych składników nie był ograniczony. Każdą z nich umieszczamy we właściwej dla niej niszy.

Jeśli będziemy rozszerzać swoją wiedzę o użytkowych właściwościach poszczególnych roślin, o ich wpływie na inne, wówczas jeszcze bardziej świadomie możemy je włączać do ekosystemu ogrodowego.

Zadziwiające jest jak wielka moc płynie z podpowiedzi jakie daje nam Natura. W oparciu o te podpowiedzi człowiek świadomie może je wypełniać. W ogrodach polikulturowych dochodzić może do znacznego zagęszczania się wielu gatunków, choć w Naturze nie często spotykamy tak wielką różnorodność roślin w jednym miejscu.

Gromadzimy wiele roślin na niewielkiej przestrzeni, nierzadko pochodzących z odległych miejsc czy nawet innej strefy klimatycznej. Wprowadzanie takich roślin do lokalnych ekosystemów jest ryzykowne, ale może być korzystne, jeśli potrafimy wykorzystać zaobserwowane interakcje w ogrodzie.”

Przeczytaj: “Warstwa na Warstwie – Ogród Permakultury Jest Jak Cebula, a Każda Warstwa (Drzew, Krzewów, Roślin Okrywowych, itp.) Spełnia Unikalną dla Siebie Rolę

Bioróżnorodzność czyli polikultura

“Polikultura tworzy zwarte ekosystemy, które cechuje większa niezależność i trwałość. Zdrowie ogrodu wynika w znacznej mierze ze zdrowej gleby, która dzięki polikulturowej uprawie wzbogacana jest przez pozostawione na niej resztki wielu gatunków zawierających w sobie różnorodne składniki mineralne, swoiste substancje. W ten sposób zasilona materią organiczną ziemia sama się ściółkuje, dokarmiając organizmy glebowe – nawozi. Wymieszane i pozostawione w glebie substancje, zapachy wielu roślin, ziół działają odstraszająco na dużą liczbę szkodników.

Owady określane przez nas jako intruzy w polikulturowym ogrodzie nie mają szans, by masowo zaatakować. Wymieszane uprawy dość dobrze dezorientują je. Owady te nadlatując w poszukiwaniu miejsca żerowania i składania jaj w dużej mierze kierują się zapachem. Siadają na zielonych częściach roślin, ale dzięki różnorodności ogrodowych upraw nie zawsze trafiają na właściwe. Badają swoimi sensorami czy dana roślina im odpowiada. Jeśli pasuje, to przelatują na sąsiednie liście, również nie zawsze trafiając, co sprawia, że rezygnują i odlatują zupełnie.

Inaczej jest w monokulturze, lub uprawach dwurzędowych. Tu owady zachęcone zapachem ulubionej rośliny odnajdują “raj”. Wszędzie dookoła próbnego lotu odnajdują idealne miejsce żerowania i rozmnażania się. Im bardziej różnorodne uprawy, tym mniejsza potrzeba stosowania rotacji roślin jako sposobu na zapobieganie chorób i ataków szkodników. Jednakże jeśli jakiś gatunek roślin dominuje w danym miejscu, należy w następnym roku pozwolić, by dominować mogły inne.

Interakcje pomiędzy roślinami, roślinami a owadami, roślinami a bakteriami glebowymi, grzybami, drobnymi zwierzętami – nasza uwaga i świadome działania winny być kierowane szczególnie na połączenia wszystkich tych elementów, włączając oczywiście nas samych w tą sieć. Utrzymywanie ziemi w zdrowej kulturze zapewnia siłę i moc roślinom, zwierzętom zamieszkującym ogród. Witalne nasiona mają potencjał przykazywania tej siły kiełkującym sadzonkom. Mocne, zdrowe rośliny skutecznie opierają się atakom szkodników. Owady te atakują raczej słabe, chore, niewyrośnięte rośliny, a omijają te, o dużej witalności i sile.”

Podsiadło, Młynarczyk (189 – 193)

Przeczytaj: “Gatunki Pionierskie – Sadź te Rośliny, by Już Teraz Pracować na Lepszą Glebę i w Przyszłości Uzyskać Obfite Plony

Przekonałeś się? Nie zgadasz się? Wyraź się w komentarzach.

Doświadczyłeś zalet bioróżnorodności u siebie w ogrodzie? Podziel się wrażeniami.


Więcej na temat bioróżnorodności w ogrodzie:


Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

czarnoziem? poproszę! kup nasz produkt i odbuduj swój ogród Zamknij