Zasady naturalnych upraw pozwolą Ci przejść z zatruwania się toksyczną żywnością konwencjonalnie uprawioną do zdrowych, naturalnych i mało wymagających plonów.

Cztery zasady naturalnych upraw – spis treści

1. cztery zasady naturalnych upraw – skąd się wzięły?

2. cztery zasady naturalnych upraw – po co mi one?

4. cztery zasady naturalnych upraw – konsekwencje

5. zasada pierwsza

6. zasada druga

7. zasada trzecia

8. zasada czwarta

9. czy nawozy to zło?

10. cztery zasady naturalnych upraw – przykład z życia wzięty

11. jak to się przekłada na nasze?

Cztery zasady naturalnych upraw – skąd się wzięły?

 

Tak Masanobu Fukuoka (1913 – 2008), pionier pionierów w dziedzinie rolnictwa alternatywnego, czyli takiego w zgodzie z naturą, rozpoczyna rozdział  opisujący cztery zasady naturalnych upraw. Fukuoka, widząc wpływ rolnictwa współczesnego, porzucił swoją karierę agrobiologa i powrócił na gospodarstwo rodzinne. Fukuoka, sprzeciwiając się konwencjonalnym metodom produkcji żywności, rozpoczął to, co sam nazywał “rewolucją źdźbła słomy” (23). Po 25 latach Fukuoka zapisał swoje doświadczenia, przemyślenia i wyniki swojej pracy.

Przeczytaj: “Permakultura – Lasu Nikt Nie Podlewa Ani Nie Plewi, A Obfituje; Zaprojektuj Dużo Obfitsze Zbiory Za Dużo Mniejszy Nakład Pracy

Cztery zasady naturalnych upraw – po co mi one?

Przespacerujecie się uważnie wśród moich pól. Motyle i ważki fruwają chmarami, pszczół bzykają radośnie w kiściach kwiatów. Unieście opadłe liście, a zobaczycie owady, pająki, żaby, jaszczurki i wiele innych małych zwierząt buszujących w chłodnym cieniu. Krety i dżdżownice spulchniają powierzchnię ziemi. Tak funkcjonuje harmonijny ekosystem naturalnej uprawy. (43)

Tak pisze autor książki Rewolucja Źdźbła Słomy Masanobu Fukuoka. Fukuoka opisuje tam stan swoich pól po 25ciu latach stosowania się do zasad uprawy w zgodzie z naturą. Jako kontrast podaje również opis pól sąsiadów:

A tera spójrzcie na moment na pola moich sąsiadów. Wszystkie chwasty zostały tam wytępione przez herbicydy i mechanizowaną uprawę. Ziemne zwierzęta i owady eksterminowane są przez trucizny. Gleba została wypalona do czysta z organicznej materii i mikroorganizmów przez chemiczne nawozy. Latem możecie zobaczyć na tych polach rolników pracujących w maskach gazowych i długich gumowych rękawicach. (43)

Przerażający obraz. Dodaj myśl, że tak wyprodukowaną żywność kupujemy w sklepach. Kupujemy, czyli oddajemy cenny pieniądz za produkty nasączone trucizną. Ciekawe, czy ci rolnicy spożywają uprawioną przez siebie żywność w maskach gazowych i gumowych rękawicach. Ciekawe czy ci rolnicy są na tyle odważni, by w ogóle spożywać uprawione w ten sposób jedzenie.

Cztery zasady naturalnej uprawy – konsekwencje

O rewolucji źdźbła siana Fukuoka pisze, że choć źdźbło może się wydawać “ulotne i bez znaczenia”, “jego wielkie wielkie możliwości są realne” (23). Źdźbło do źdźbła i masz całe pole. Ważne, by w ogóle zacząć. Zacznij od małego i oglądaj ogromne zmiany.

Fukuoka po nieoraniu pól przez 25 lat, osiągał rekord zbiorów w całej Japonii (23). Ten rekord został osiągnięty bez używania maszyn i bez nawozów (sztucznych oraz naturalnych). Nie dość, że zbiory są rekordowe i produkcja jest łatwiejsza i ekonomiczniejsza, Fukuoka podkreśla również kosztu czasowego oraz kosztu pracy. Masanobu Fukuoka twierdzi, że stosując zasady naturalnych upraw, “posiadając kilka akrów ziemi, dwie osoby mogą zrobić całą pracę [roczną] w ciągu kilku dni” (24). Fukuoka wręcz poleca metodę kultywacji upraw przez “nierobienie” (33). Nie chodzi tu o wychwalanie lenistwa, ale o potępienie “pracy” bezcelowej, niepotrzebnej i często szkodliwej.

Przeczytaj: “12 Zasad Permakultury – Czyli Jak Dostosować Swój Ogród do Wzorców Naturalnych, by Dramatycznie Zwiększyć Ilość i Jakość Swoich Plonów (i Naprawić Świat)

Zasady upraw naturalnych – zasada pierwsza

Pierwsza zasada uprawy naturalnej to: zaprzestań uprawiania ziemi (43). W myśl pierwszej zasady, nie orzemy, nie kopiemy, nie odwracamy ziemi. Fukuoka podkreśla, że choć przez setki lat rolnicy tę technikę uważali za niezbędną, nieuprawianie gleby jest “fundamentalną zasadą naturalnego rolnictwa” (43). Fukuoka dodaje: “ziemia uprawia się sama, naturalnie, poprzez penetrację w głąb gruntu korzeni roślin, aktywność mikroorganizmów, kretów i innych małych zwierząt ziemnych, dżdżownic oraz niezliczonych gatunków robaków” (43).

Zasady upraw naturalnych – zasada druga

Druga zasada brzmi: nie stosuj nawozów chemicznych ani sztucznie wyprodukowanego kompostu (43). Ludzie ingerują w naturę, szukając ulepszeń. Niestety, nie potrafią sobie poradzić z konsekwencjami tych “ulepszeń” (44). Jedynym z takich konsekwencji jest wyjałowienie gleby skutkiem “niewrażliwych” metod rolnictwa, np. używanie toksycznych nawozów sztucznych (43).

Zasady upraw naturalnych – zasada trzecia

Trzecia z zasad upraw naturalnych brzmi: nie walcz z “chwastami” (43). Przestań plewić, nie stosuj herbicydów (43). “Chwasty” stanowią znaczącą rolę w ekosystemie – budują żyzność gleby, radzą sobie tam, gdzie innym roślinom ciężko. W słowach Fukuoki: “chwasty odgrywają ważną rolę w budowaniu zasobności pokarmowej ziemi i harmonizowaniu jej biologicznych ekosystemów” (44). Zdaniem Fukuoki, chwasty powinny być “kontrolowane”, nie “zupełnie eliminowane” (44).

Istnieje kilka naturalnych sposobów kontrolowania chwastów (i jednoczesnego użyźniania ziemi). Ściółkowanie to świetna opcja – Fukuoka poleca ściółkowanie słomą (44) oraz okrywanie ziemię żywym mulczem (ściółką), np. koniczyną białą (44).

zasady upraw naturalnych - chwast to twój przyjaciel (tu: stokrotka)

zasady upraw naturalnych – chwast to twój przyjaciel (tu: stokrotka)

Zasady upraw naturalnych – zasada czwarta

Czwartą z listy pt. “zasady upraw naturalnych” to: eliminacja środków chemicznych. Odkąd zaczęto stosować techniki rolnictwa współczesnego, orząc i ładując do ziemi chemikalia, rośliny uprawne są coraz słabsze (44). Podobnie – szkodniki (choroby i owady) stanowią coraz większy problem (44).

Wydajną harmonię osiągniemy pozwalając naturze na samoregulację. Choroby i szkodniki istnieją od zarania dziejów, choć nie stanowiły problemu na skalę masową dopóki osłabienie gruntu (poprzez orkę i nawożenie chemiczne) nie stało się stałą praktyką rolniczą (44). Szkodniki i choroby nie atakują zdrowych roślin. Zdrowe rośliny są konsekwencją zdrowego gruntu. Zdrowy grunt to ten, który nie jest rozbijany i zatruwany.

zasady upraw naturalnych - pokrywa jest bogata w azot więc stanowi dobry wybór rośliny na nawóz

zasady upraw naturalnych – pokrywa jest bogata w azot więc stanowi dobry wybór rośliny na nawóz

Czy nawozy to zło?

Czy rolnictwo w zgodzie z naturą z założenia eliminuje stosowanie nawozów. Krótko: jasne, że nie. Kluczem tu są nawozy sztuczne, herbicydy, fungicydy, pestycydy i inne “-cydy”. Grunt potrzebuje dostarczenia materii organicznej, by uzupełnić składniki odżywcze wyssane przez uprawy.

W rolnictwie i ogrodnictwie alternatywnym, np. w permakulturze, dążymy do obserwacji schematów obecnych w naturze, które sprawiają że przyroda obfituje. W naturze następuje dużo nawożenia. Cała rozkładająca się materia organiczna jest nawozem naturalnym. W naszym klimacie, raz do roku, natura przez parę miesięcy okrywa ziemię najlepszym nawozem – lokalną, naturalną ściółką.

zasady upraw naturalnych - przyroda produkuje własny nawóz

zasady upraw naturalnych – przyroda produkuje własny nawóz

Przeczytaj: “Mulcz to Klucz – Nie Uwierzysz Jak Stała i Głęboka Warstwa Mulczu (Ściółki) Drastycznie Odmieni Twoje Zbiory

Fukuoka również nie stroni od stosowania nawozów. Ścina część upraw – np. słomę ryżową – pozostawiając ją na glebie (44). Innym sposobem nawożenia gruntu przez Fukuokę to uprawa roślin strączkowych (wiążących azot), np. koniczynę. Ten tzw. “zielony nawóz” jest potem ścinana i – podobnie jak w przypadku słomy ryżowej – pozostawiona na ziemi do ochrony gruntu i użyźniania (44). Fukuoka nawet czasem stosuje niewielkie ilości naturalnego nawozu, np. ptasiego (44) oraz od czasu do czasu smaruje drzewa emulsją z naturalnego oleju, chcą je ochronić je przed nadmiernymi ilościami owad (44).

zasady upraw naturalnych - mulczowanie (ściółkowanie) to podstawa

zasady upraw naturalnych – mulczowanie (ściółkowanie) to podstawa

Przeczytaj: “Rośliny Wiążące Azot – 23 Rośliny, Które Podwyższą Ilość i Jakość Zbiorów, Nawożąc Twój Ogród za Ciebie

Zasady upraw naturalnych – przykład z życia wzięty

Najlepszym przykładem na zasady upraw naturalnych w praktyce to przykład samego twórcy, Masanobu Fukuoki. Przytoczę, słowami autora, proces siewu opisanego w książce Rewolucja źdźbła siana.

Aby dokonać siewu, po prostu rozrzucam nasiona żyta i jęczmienia na oddzielnych poletkach, gdzie ryż już dojrzewa. Po kilku tygodniach zbieram dojrzałe kłosy ryżu i rozścielam ryżową słomą na polu, nie ścinając jej. Podobnie jest z tym ryżem, który wcześniej został wsiany. Tej zimy plon będzie zebrany około 20 maja. Na dwa tygodnie, zanim zboże całkiem dojrzeje, znowu wysiewam nasiona ryżu pomiędzy dojrzewające kłosy żyta i jęczmienia. Po tym, jak zimowy plon dojrzeje, a kłosy zostaną ścięte, rozkładam na polu słomę żyta i jęczmienia.

Uważam, że ta metoda siania razem zbóż i ryżu jest unikalna., lecz istnieje metoda jeszcze prostsza.

Jeśli przejdziemy na następne pola, to zobaczymy plony, które były posiane w tym samym czasie, co zimowy jęczmień. Całoroczne uprawy zostały zakończone na tym polu w dniu Nowego Roku. Możecie zauważyć, że na polach między zbożem rośnie biała koniczyna i gdziniegdzie chwasty. Koniczyna została wysiana w tym samym czasie, co nasiona ryżu, czyli wcześnie w październiku, krótko przed żytem i jęczmieniem. Nie obawiam się wysiewania chwastów, gdyż one łatwo znikają.

(23)

Zasady naturalnych upraw – jak to się przekłada na nasze?

Dla wszystkich z nas zajmujących się uprawą pól ryżowych, wystarczy krok po kroku wdrożyć techniki Fukuoki. Dla pozostałych nas nieszczęśników, trzeba pokombinować żeby metody Fukuoki przenieść na nasz polski grunt. Spróbujmy (bardzo) pokrótce powtórzyć zestaw zasad upraw naturalnych oraz przedstawić kilka sugestii dotyczących ich praktycznego wdrożenia.

Pierwsza zasada upraw naturalnych według Masanobu Fukuoki brzmiała: przestań uprawiać ziemię. To dość uniwersalna zasada, która raczej nie wymaga rozpisywania się. Jeśli nie musisz to nie psuj struktury gleby. Nie orz, nie spulchniaj niepotrzebnie, nie kop. Oczywiście, jeśli masz potrzebę zasadzenia drzewa lub wykopania rowu melioracyjnego, który ma się przyczynić do zwiększenia urodzaju w ogrodzie.

Przeczytaj: “Rabaty Warstwowe – 7 Kroków do Podjęcia Już Dziś dla Uzyskania Obfitszych Zbiorów w Przyszłym Sezonie

Drugą zasadą naturalnych upraw było: nie stosuj nawozów chemicznych ani sztucznie wyprodukowanego kompostu. Naturalne, organiczne, dostępne rozwiązania są dobre dla gleby, roślin, zwierząt i ludzi. Pomijając fakt, że naturalne nawozy i naturalnie, lokalnie (u Ciebie na placu) wyprodukowany kompost to surowce praktycznie darmowe, są to również skarby dla Twoich upraw. Użyźnianiem gleby powinny się zająć organizmy w niej żyjące – bakterie, bezkręgowce, krety, itp.

Trzecią zasadą upraw naturalnych jest: “chwasty” nie są Twoim problemem. Chwast to konstruktywny element twojego ekosystemu. To nie znaczy, że musisz ogród zapuścić, ale nie musisz się przejmować idealnie wyplewionymi grządkami. Jeśli nie potrafisz znieść widoku liści mniszka lekarskiego rosnącego wśród sałaty, oderwij liście i rzuć na glebę. Liście dołożą materii organicznej do warstwy mulczu. Korzeń pozostający w glebie spulchnia ją i dostarcza wartości odżywczych innym uprawom.

Czwartą ważną zasadą upraw naturalnych to stronienie od niepotrzebnego i szkodliwego używania środków chemicznych. Nie ładuj toksyn do ogrodu. Trujesz glebę, trujesz owady, trujesz ptaki, trujesz koty, psy, inne zwierzęta. Trujesz siebie i swoją rodzinę. Toksyny (sztuczne nawozy) są potrzebne w rolnictwie konwencjonalnym ponieważ nie jest on wydajnym sposobem uprawy wystarczającej ilości żywności.

Nawet ze sztucznymi nawozami ten system jest ułomny i nie działa. Odpowiedzią nie jest stosowanie większej ilości trucizny w jedzeniu. Z pewnością odpowiedzią nie jest stosowanie trucizn tam, gdzie nawet nie są potrzebne, np. w ogrodzie czy gospodarstwie założonym na bazie schematów z natury. Sztuczne nawozy zabijają naturę. Nie są kompatybilne ze zdrowym, urodzajnym ogrodem.

 


Więcej na temat zasad upraw naturalnych wg Masanobu Fukuoki:


Bibliografia:

Fukuoka, Masanobu. Rewolucja Źdźbła Słomy. Poznań 2011.

 


Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *