Rabaty warstwowe – co to i z czym to się je? Nie wiem kto to wymyślił, ale powinien dostać nagrodę. Nie tylko w formie pięć razy dorodniejszych plonów, które na pewno otrzymał taką metodą tworzenia rabatów.

Rabaty warstwowe – spis treści

1. proces tworzenia rabat warstwowych

2. po co zakładać rabaty warstwowe? – 7 kroków

3. co na mistrz (Sepp Holzer)?

4. rabaty warstwowe – podsumowanie

Proces tworzenia rabat warstwowych

W każdym razie, rabaty warstwowe powstały na bazie kompostowania warstwowego. To bardzo skomplikowana procedura, nie każdy się do tego nadaje. Trzeba zebrać stos materii organicznej “brązowej” (węglowej, suchej) oraz stos materii organicznej “zielonej” (azotowej, mokrej). Następnie należy ułożyć je w naprzemiennych warstwach – raz brązowa, raz zielona i tak dalej. Prawie jak fizyka kwantowa, co nie?

Przeczytaj: “Lepszy Kompost – 5 Sposobów na Podrasowanie Twojego Kompostowania, dla Zdrowszego Ogrodu i Smaczniejszych Zbiorów

Po co zakładać rabaty warstwowe?

Ziemia jest pełna organizmów żywych, których wartość dla ogrodnika i rolnika jest nieoceniona. Każde włożenie łopaty do gleby, każde obrócenie jej jest destruktywne. Nie dość, że naruszamy w ten sposób strukturę gleby i wszelkie powiązania w niej występujące, dodatkowo narażamy ją na zniszczenie przez promienie słoneczne i inne warunki atmosferyczne.

Przeczytaj: “Mulcz to Klucz – Nie Uwierzysz Jak Stała i Głęboka Warstwa Mulczu (Ściółki) Drastycznie Odmieni Twoje Zbiory

W permakulturze, staramy się nie naruszać gleby, jeśli to tylko możliwe. Wiadomo, żeby zasadzić drzewo, trzeba wykopać dziurę (choć nie zawsze). Jeśli trzeba to trzeba. Ale jeśli jest inne wyjście, staramy się z niej skorzystać. Nam to i tak wyjdzie na dobre przy zbiorach.

Inną zaletą rabat warstwowych jest łatwość w utrzymywaniu. Za jednym zamachem pozbywasz się śmieci, chwastów i (porządnie) nawozisz grządkę na kilka sezonów. Tu nie ma minusów.

Jak się domyślacie, filozofia kompostowania warstwowego jest banalna. Tu nawet nie ma co za bardzo pisać o niej. Zbieraj materiały, wyjdź i mulczuj (ściółkuj). Na wszelki wypadek, podam wam jeszcze kilka zasad czy porad, które okazują się być pomocne przy tworzeniu rabatów warstwowych.

Przeczytaj: “12 Zasad Permakultury – Czyli Jak Dostosować Swój Ogród do Wzorców Naturalnych, by Dramatycznie Zwiększyć Ilość i Jakość Swoich Plonów (i Naprawić Świat)

1. Zacznij od małej powierzchni

Tę zasadę mogę powtarzać do znudzenia. Jest tak bardzo istotna. Tyle razy się przyjechaliśmy na nieprzestrzeganiu jej. Powtórzę: zacznij od małej powierzchni. Jeśli chcesz widzieć namacalny wynik swojej pracy i nie chcesz się zniechęcić, zachęcam, polecam, nawołuje do rozpoczynania od małej powierzchni.

2. Pierwsza warstwa to bariera na chwasty

Pierwszą warstwę tworzy “brązowa” materia organiczna. Powinien to być surowiec sztywny, płaski, jednolity, jak np. karton czy prześcieradło (100% naturalne (bawełna)). ta warstwa ma za zadanie ograniczenie dopływu powietrza i  światła do chwastów pod tworzoną pod nas grządką.

3. Ostatnia warstwa powinna być “brązowa”

Ostatnią warstwę, którą kładziemy na rabaty warstwowe powinna być warstwą suchą. W ten sposób zapobiegamy przyciąganiu niepożądanych żyjątek, typu szczury czy muchy, które z pewnością przyjdą pogrzebać w świeżych odpadach, jeśli takową szansę otrzymają. Poza tym, warstwa “zielona”/ mokra/ azotowa i tak wyschnie na słońcu i stanie się warstwą “brązową”.

4. Czas rozkładu rabat może być różny

W zależności od użytych materiałów oraz warunków pogodowych, rabaty warstwowe mogą się rozkładać w różnym tempie. Przykładowo, Rabaty warstwowe założone na początku sezonu, wiosną, do jesieni powinny być dość dobrze rozłożone. Z drugiej strony, te założone na końcu sezonu, np. jesienią mogą przez zimne dni rozkładać się wolniej.

To nie jest problem. Są rośliny, które dobrze znoszą uprawę w pół-rozłożonej glebie. Przykładem dobrym są dynie, cukinie, truskawki. Nie trzeba czekać do całkowitego rozkładu gleby żeby móc wykorzystać rabaty. Poza tym, wiosną i latem jest wystarczająco projektów ogrodowych do realizowania. Jesień i zima to świetne pory na wdrożenie pomysłów ogrodowych niezwiązanych z grzebaniem w gruncie.

5. Idź na skróty

Można przyspieszyć czas gotowości do użytkowania rabat warstwowych. W najlepszym wypadku, można skorzystać z nich od razu, po utworzeniu, nie czekając na rozkład materii organicznej w nich zawartej. Wystarczy na samą górę ułożonych stósek położyć warstwę ziemi, do której można od razu sadzić wybrane rośliny. Należy przy tym pamiętać, że muszą to wtedy być rośliny z krótkimi systemami korzeniowymi (np. truskawki).

6. Pomocz pierwszą warstwę

Pierwsza warstwa jest sucha i potrafi być trudna do położenia nawet przy słabym wietrze. Rozwiązaniem jest praca małymi obszarami i/lub pomoczenie pierwszej warstwy żeby nie odfrunęła. My staramy się kłaść rabaty warstwowe podczas deszczu lub w bardzo dobrą pogodę, kiedy nie ma ani szeptu wiatru. Nauczyliśmy się na własnych błędach.

7. Zacznij od małej powierzchni

Wiem, wiem, to już było. Ale dawno o tym zapomniałeś, prawda? Nie mogę powiedzieć, że to najważniejsza zasada na liście bo wszystkie te porady są dość kluczowe. Ale to zasada, którą najłatwiej przeoczyć. Jest to też zasada od której wiele zależy.Wysokie morale to już połowa sukcesu. Zacznij od małej powierzchni bo się przejdziesz. Mówię z doświadczenia. Wielokrotnie powtórzonego.

rabaty warstwowe najczęściej tworzy się zaczynając od warstwy kartonu

rabaty warstwowe najczęściej tworzy się zaczynając od warstwy kartonu

rabaty warstwowe składają się m.in. z mulczu zielonego, azotowego, czyli mokrej materii organicznej

rabaty warstwowe składają się m.in. z mulczu zielonego, azotowego, czyli mokrej materii organicznej

rabaty warstwowe to dobry sposób na konstruktywne wykorzystanie odpadów kuchennych

rabaty warstwowe to dobry sposób na konstruktywne wykorzystanie odpadów kuchennych

rabaty warstwowe składają się m.in. z mulczu brązowego, węglowego, czyli suchej materii organicznej

rabaty warstwowe składają się m.in. z mulczu brązowego, węglowego, czyli suchej materii organicznej

Co na to mistrz?

Sepp Holzer, weteran permakultury także poleca swoją wersję tworzenia rabat warstwowych. Sepp preferuje tworzyć rabaty warstwowe wykorzystując żywy mulcz, czy “zielony nawóz” (czyli żywe rośliny, nie martwa materia organiczna). Warto tu zaznaczyć, że Sepp uprawia 45 hektarów ziemi i może pozwolić sobie na taki zabieg, czekając parę lat na to, by grunt stał się gotowy do obsadzania. Dla nas zwykłych śmiertelników, polecam przyspieszoną wersję tworzenia gotowych rabat – tak jak opisaliśmy powyżej.

Z drugiej strony, jeśli masz działkę lub pole oddalone od domu, gdzie nie bywasz zbyt często i, gdzie problematyczne byłoby nanoszenie wielkich ilości materii organicznej, może warto spróbować metodę Seppa Holzera.

Warto posłuchać, co mają do powiedzenia w tym temacie mądrzejsze i bardziej doświadczone głowy. Pozwólmy Seppowi wyrazić się własnymi słowami:

Kolejną możliwością regulacji występowania roślin jest przykrywanie i mulczowanie… Przykrywam ziemię tekturą, workami jutowymi lub innymi materiałami ulegającymi rozkładowi (tylko materiały naturalne). Dla obciążenia przykrywam je ziemią i mulczem. Oczywiście wszystkie materiały muszą przepuszczać powietrze, inaczej organizmy żywe się uduszą. Pod warstwą tektury rośliny pasożytnicze nie będą już miały światła, wymrą i staną się pokarmem dla organizmów glebowych.

Tuż po okryciu ziemi sieję warstwę mulczu, stosując do tego wymagające gatunki roślin. W tej metodzie świetnie sprawdzają się wszelkie rzepy i buraki. Zasiane rośliny dobrze się rozwijają, ponieważ w wyniku mulczowania od razu otrzymały dobry humus. Osłaniają one całą uprawę i – jak wspominałem – wyrównują zawartość substancji odżywczych… wczesne przykrycie i wysianie innych gatunków zapobiegnie kiełkowaniu niepożądanych chwastów.

Poza tym zakryta powierzchnia jest obsiewana roślinami użytkowymi, które również potrzebują czasu na rozwój. Jeśli będziemy uważnie obserwować ziemię, na pewno uda nam się określić odpowiedni moment na rozpoczęcie przykrywania. Gdy rośliny zaczynają zbyt szybko się rozrastać, oznacza to, że trzeba działać natychmiast i jest coraz mniej czasu na przedsięwzięcie odpowiednich środków, a proces regulacji gatunków będzie przebiegał coraz trudniej.

(Holzer 105)

Przeczytaj: “Sepp Holzer – Superbohater bez Peleryny – od 1962r. Ratuje Świat Alternatywnymi Metodami Ogrodnictwa i Rolnictwa (Zanim Powstało Pojęcie “Permakultura”)”

Rabaty warstwowe – podsumowanie

Polecam rabaty warstwowe. Nie mam słów żeby wyrazić jak bardzo. Najlepszy grunt w naszym ogrodzie powstał skutkiem położenia rabat warstwowych. Nawet te, które nie do końca się udały (za mało warstw) okazały się pomocne w tępieniu trawy (rośnie tam teraz dywan pięknej i przydatnej gwiazdnicy). Materię organiczną w domu ma każdy – stare bawełniane prześcieradło, stos kartonów, odpady kuchenne – to tylko kilka propozycji do wykorzystania przy tworzeniu rabatów warstwowych. Mulczuj i czerp z obfitości plonów.

 


Więcej na temat rabat warstwowych:


Bibliografia:

  • Holzer, Sepp. Permakultura Seppa Holzera. Wrocław 2004.


Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *